بقعه دوازده امام

آرامگاه و یا بقعه دوارده امام که قدیمترین بناء یزد بنا بر استدلال و سندییت تاریخی و شناسنامه‌ای می‌باشد در قرن پنجم هجری و در دوران حکومت سلجوقیان ساخته شده است .
این بقعه در محله فهادان شهر یزد که جزء بافت قدیمی شهر است و در نزدیکی حسینیه بزرگ فهادان و در کنار مدرسه ضیائیه ( زندان اسکندر ) قرار دارد . گنبد آجری این بقعه در شمار آثار مهم هنر سلجوقی به شمار می‌رود . که به لحاظ سبک بنا و نقش و نگار و کتیبه کوفی از ارزش و موقعیت خاصی برخوردار است و بسیار مورد توجه محققان تاریخ معماری اسلامی می باشد .
نقشه بنا به صورت چهار طاقی و شبیه نقشه مسجد گلپایگان است . و در زیر آن سردابی قرار دارد که از طریق وردوی پشتی محراب به آن دسترسی پیدا می کنند و اکنون مسدود است . این بقعه دارای دو در دولته کوتاهی می باشد . نور این بنا از چهار طرف بقعه با پنجره های تزیین شده تامین می شود .
به استناد کتیبه کوفی که بر دیوار گچی جانب غرب بنا کتابت گردیده مشخص می شود که این بقعه به دستور دو برادر به نام ابو یعقوب و ابو مسعود که به روایتی از سرهنگان دستگاه حکومت علاء الدوله بوده اند ، ساخته شده است . تاریخ ساختمان اصلی بر اساس کتیبه مذکور مربوط به دوره سلجوقی ( 429 هجری قمری ) می باشد .
هدف از ساخت این بنا به روشنی مشخص نیست ولی به نظر می رسد محلی برای عبادت و اعتکاف و عزلت نشینی و یا مکان تجمع دراویش و صوفیان بوده است . نام اصلی این بنا تا زمان صفوی نام دیگری بوده است و از دوره صفویه به بعد به این نام خوانده می شود . و به نظر می رسد وجه تسمیه این بنا دوازده امام به خاطر سنگ قبری می باشد که در محراب گچبری شده آن نصب گردیده و بر حاشیه سنگ مذکور صلوات کبیر که نام 12 اما ذکر شده ، نقر گردیده است .
در داخل بنا آثار ارزشمندی به شکل نقاشی ، گچبری و کتیبه های سنگی وجود دارد .
این بنا که در سال 1313 به شماره‌ی 207 به‌عنوان آثار ملی ایران به ثبت رسیده ، در سال 1378 توسط اداره کل میراث فرهنگی استان یزد مرمت گردیده است .